🚨 ಭಾರತದ ಅಕ್ಷರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತಾಯಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರ – ಬದುಕು ಬರಹದ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ 🚨
ಉಡುಪಿ ಜ.04
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊಸ ಸೂರ್ಯೋದಯ ತಂದವರು ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ. ಇಂದು ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನದ ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದು ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ ಕಠಿಣ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ “ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆ” ಇಲ್ಲಿದೆ.
📍 ಜೀವನ ಪ್ರವೇಶ:-
ಅಕ್ಷರ ಮಾತೆ ಉದಯಿಸಿದ ಕಾಲ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರು ಜನವರಿ 3, 1831 ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೈಗಾಂವ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೇವಲ 9 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು 13 ವರ್ಷದ ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಅವರೊಡನೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿಗೆ ಅವರ ಪತಿಯೇ ಮೊದಲ ಗುರುವಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿದರು. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗೀಚುತ್ತಾ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಭಾರತದ ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.
🛡️ ಅಕ್ಷರ ಯುದ್ಧ:-
ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಠ1848ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಪುಣೆಯ ಭಿಡೆವಾಡದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಸಮಾಜ ಅವರನ್ನು ಘೋರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಧೀರ ಮನೋಭಾವ:-
ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ಸಗಣಿ, ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಎದೆಗುಂದದ ಅವರು, “ನನ್ನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ನಾನು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದರು.
ಛಲದ ಸಾಕಾರ:-
ದಿನವೂ ಎರಡು ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗಲೀಜಾದ ಸೀರೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಶಾಲೆಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಶುಚಿಯಾದ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಛಲವೇ ಇಂದು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪ.
📚 ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ರಾಂತಿ:-
‘ಕಾವ್ಯಫುಲೆ’ ಮತ್ತು ಲೇಖನಿಯ ಶಕ್ತಿಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಲ್ಲ, ನವೋದಯದ ಪ್ರಖರ ಕವಯಿತ್ರಿ. ಅವರ ಲೇಖನಿ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೌರ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದಿತ್ತು.
ಕಾವ್ಯಫುಲೆ (1854):-
ಇದು ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.ಬಾವನ್ನಾಕಶಿ ಸುಬೋಧ ರತ್ನಾಕರ (1892):-ಇದು ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕವಿತೆಗಳ ಗುಚ್ಛ.
ಕವಿತೆಯ ಸಾರ:-
“ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ಎದ್ದೇಳಿ, ಜಾಗೃತರಾಗಿ, ಶ್ರಮಿಸಿ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ನಿಲ್ಲದಿರಿ. ಶೋಷಣೆಯ ಸಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಏಕೈಕ ಅಸ್ತ್ರ” ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹಾಲಿನಂತೆ ಕುಡಿದವನು ಹುಲಿಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಂದೇ ಸಾರಿದ್ದರು.
🤝 ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ:-
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಜೋಡಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಅವರ ಪ್ರತಿ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪತಿ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಅವರ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚಿರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿವೆ.
ಸತ್ಯಶೋಧಕ ಸಮಾಜ:-
1873ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ:-
ವಿಧವೆಯರ ಕೇಶ ಮುಂಡನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಕ್ಷೌರಿಕರ ಮುಷ್ಕರ ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಶೋಷಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ‘ಬಾಲ ಹತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಗೃಹ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆ:-
ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಶೋಷಿತರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಟ್ಟ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಈಕೆ.
📢 ಮನು ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯ:-
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ, ಮನುಧರ್ಮವು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪುರುಷನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಹೇಳಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರವೇ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಆ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡಿದರು.
🛑 ತ್ಯಾಗದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ:-
ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ನೀಡಿದ ಸೇವೆ 1897 ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಹರಡಿದಾಗ, 66 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ರೋಗಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತರು. ಪ್ಲೇಗ್ ಪೀಡಿತ ಮಗುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಅವರಿಗೂ ಆ ರೋಗ ತಗುಲಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1897 ರಂದು ಈ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಲಿಂಗೈಕ್ಯವಾಯಿತು.
ಇಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯೂ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರು ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯೇ ಕಾರಣ. ಅವರು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಇಂದಿಗೂ ಮತ್ತು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆ. ಈ “ಅಕ್ಷರ ಕ್ರಾಂತಿ” ಯ ಹರಿಕಾರರಿಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಮನಗಳು.
ವರದಿ.ಆರತಿ.ಗಿಳಿಯಾರು.ಉಡುಪಿ
